Ủy ban Châu Âu siết chặt lỗ hổng hạn ngạch nhập khẩu thép thanh vằn

Trong thông cáo báo chí từ cơ quan này, mục tiêu chính của quy định là đảm bảo tính nhất quán, theo đó các sản phẩm này phải được phân loại và nhập khẩu đúng theo các danh mục hạn ngạch thuế quan (TRQ) tương ứng. Việc làm rõ mã phân loại nhằm ngăn chặn các hành vi lách luật, từ đó bảo vệ hiệu quả của các biện pháp tự vệ hiện hành.

Thông qua Quy định chính thức, Ủy ban Châu Âu đã áp đặt biện pháp tự vệ chính thức đối với một số sản phẩm thép, bao gồm các hạn ngạch thuế quan (TRQ) đối với một số sản phẩm thép nhất định bao gồm 26 danh mục sản phẩm. Mức thuế 25% chỉ áp dụng nếu vượt quá ngưỡng định lượng của các hạn ngạch thuế quan này. Biện pháp tự vệ sẽ hết hạn sau ngày 30 tháng 6 năm 2026.

Danh mục sản phẩm 13 theo quy định tại Quy định chính thức bao gồm hai mã CN: 7214 20 00 và 7214 99 10. Hạn ngạch thuế quan của danh mục sản phẩm 13 dành cho thép thanh cốt bê tông có thể nhận dạng vật lý bằng các vết lõm, gờ, rãnh hoặc các biến dạng khác. Hạn ngạch thuế quan này dựa trên dòng chảy thương mại lịch sử và đã được tự do hóa kể từ năm 2019.

Tuy nhiên thép thanh đang thâm nhập vào EU không chỉ theo hạn ngạch thép thanh (danh mục sản phẩm 13), mà kể từ năm 2025 đã có một số lượng đáng kể theo hạn ngạch thép hình thương mại (danh mục sản phẩm 12), cụ thể hơn là dưới mã CN 7228 30 69. Có nghĩa là các mặt hàng thép thanh vốn được phân loại theo mã CN 7214 20 00 và 7214 99 10, nhưng từ năm 2025 đã ghi nhận một lượng lớn thâm nhập vào thị trường EU dưới mã CN 7228 30 69. 

Ủy ban đã xác nhận được một mô hình dòng chảy nhập khẩu khá bất thường dưới mã CN 7228 30 69 kể từ năm ngoái. Dòng chảy nhập khẩu này khác biệt đáng kể so với dòng chảy thương mại truyền thống về khối lượng và nguồn gốc, đồng thời gây ra sự mất cân bằng đáng kể trên thị trường Liên minh. 

Ủy ban đã nhận được bằng chứng cho thấy thép thanh có thể được nhập khẩu dưới danh mục 12, vì thành phần hóa học của các loại thép thanh này đã bị thay đổi nhẹ nhằm chuyển dịch phân loại của chúng từ nhóm thuế 7214 (thép thanh không hợp kim) sang 7228 (thép thanh hợp kim) – nhóm vốn có khối lượng miễn thuế sẵn có lớn hơn đáng kể.

Ủy ban nhận thấy điều này làm suy giảm nghiêm trọng hiệu quả của biện pháp tự vệ trong các danh mục này. Năm 2025, lượng nhập khẩu dưới mã CN 7228 30 69 đã tăng vọt xấp xỉ 250% so với cùng kỳ năm trước, lượng nhập khẩu tăng thêm dưới mã CN 7228 30 69 chiếm khoảng 35% tổng hạn ngạch thuế quan hàng năm hiện có cho thép thanh trong danh mục 13. Việc này không chỉ khiến EU tràn ngập thép thanh nhập khẩu, mà người dùng cũng như các nhà sản xuất thép hình thương mại thực sự từ nước thứ ba cũng không thể tiếp cận khối lượng miễn thuế cần thiết vốn dành cho thép hình thương mại.

Để bịt lỗ hổng này, EC đã tạo ra các mã TARIC mới nhằm làm rõ việc phân loại sản phẩm. Theo đó, các mã 7228 30 69 11 (thép thanh vằn có gân hoặc biến dạng) và 7228 30 69 99 (các loại khác) đã được thiết lập.

Những thay đổi này không mở rộng phạm vi của các biện pháp tự vệ hiện có, đồng thời không làm thay đổi khối lượng hạn ngạch đang áp dụng cho các danh mục sản phẩm liên quan.

Quy định này đã chính thức có hiệu lực từ ngày 10/4/2026 và sẽ được áp dụng cho cơ chế tự vệ mới bắt đầu từ ngày 1/7/2026.

Hoàng Anh Đức