Thị trường thép châu Âu - Bắc Mỹ biến động: Nhu cầu yếu, chi phí tăng và chính sách tái định hình cung - cầu

Nhu cầu yếu, giá thép châu Âu chịu áp lực điều chỉnh

Các tín hiệu từ thị trường cho thấy nhu cầu thép tại châu Âu vẫn ở mức thấp, phản ánh rõ qua diễn biến giá và hoạt động giao dịch trầm lắng. Tại khu vực Nam Âu, giá thép tấm dày đã giảm về khoảng 740-770 EUR/tấn xuất xưởng, trong khi nhiều nhà cán lại tại Italy buộc phải tạm dừng sản xuất do thiếu đơn hàng.

Tại Bắc Âu, đặc biệt là Đức, giá thép tấm cũng điều chỉnh giảm về 810-850 EUR/tấn EXW. Đáng chú ý, thị trường ghi nhận sự phân hóa rõ rệt giữa các nhà sản xuất, khi một số đơn vị vẫn duy trì mức giá cao hơn nhờ lợi thế về chất lượng sản phẩm và chi phí logistics nội địa.

Các doanh nghiệp hạ nguồn, bao gồm trung tâm dịch vụ thép và nhà gia công, hiện vẫn thận trọng trong việc mua hàng, chủ yếu tập trung vào các mác thép phổ thông và khối lượng hạn chế, do chưa rõ xu hướng thị trường trong ngắn hạn.

Gián đoạn cục bộ trong chuỗi cung ứng và sản xuất

Bên cạnh nhu cầu yếu, thị trường còn ghi nhận các dấu hiệu gián đoạn cục bộ trong chuỗi cung ứng. Tại Đức và Áo, sản phẩm lưới thép hàn đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt tạm thời, với thời gian giao hàng kéo dài lên hơn 4 tuần, so với dưới 1 tuần trong năm 2025.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc sản xuất bị gián đoạn trong mùa đông, tồn đọng đơn hàng từ đầu năm, cũng như hạn chế về nguồn cung thép cuộn dây và năng lực vận tải. Chi phí logistics tăng cao, đặc biệt là vận tải đường bộ, tiếp tục làm gia tăng áp lực lên chuỗi cung ứng.

Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng không đồng đều giữa các doanh nghiệp, khi một số nhà sản xuất vẫn duy trì hoạt động ổn định, cho thấy sự phân hóa về năng lực thích ứng trong ngành.

Chi phí đầu vào và rủi ro địa chính trị tiếp tục gây áp lực

Chi phí năng lượng, nguyên liệu và vận chuyển duy trì ở mức cao đang là thách thức lớn đối với các nhà sản xuất thép. Theo đánh giá từ các doanh nghiệp tại Hội nghị IREPAS, giá thép thành phẩm chưa thể phản ánh đầy đủ mức tăng chi phí, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp.

Đồng thời, căng thẳng địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông, tiếp tục làm gia tăng biến động trên thị trường năng lượng và logistics. Điều này không chỉ đẩy chi phí vận tải và nhiên liệu tăng cao, mà còn làm suy giảm khả năng dự báo của thị trường.

Chính sách thương mại định hình lại thị trường

Một trong những yếu tố có tác động sâu rộng nhất hiện nay là sự thay đổi trong chính sách thương mại. Tại châu Âu, việc triển khai Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) cùng với siết chặt các biện pháp tự vệ đang làm gia tăng tính phức tạp trong hoạt động xuất nhập khẩu thép.

Theo nhận định của ArcelorMittal, các chính sách này có thể giúp giảm đáng kể lượng thép nhập khẩu vào EU, qua đó nâng cao mức độ sử dụng công suất nội địa và cải thiện hiệu quả sản xuất trong trung hạn.

Trong khi đó, tại Mỹ, các biện pháp bảo hộ tiếp tục được tăng cường với mức thuế nhập khẩu thép và nhôm lên tới 50%, tạo thêm rào cản đối với hàng nhập khẩu và góp phần thúc đẩy sản xuất nội địa.

Xu hướng khu vực hóa thị trường thép theo đó ngày càng rõ nét, buộc các doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh theo hướng linh hoạt và thích ứng hơn với từng khu vực.

Doanh nghiệp lớn ghi nhận tín hiệu tích cực

Dù bối cảnh chung còn nhiều khó khăn, một số doanh nghiệp lớn vẫn ghi nhận những tín hiệu tích cực. ArcelorMittal cho biết môi trường giá thép đã có sự cải thiện trong những tháng gần đây và dự kiến sẽ phản ánh rõ hơn từ quý II/2026.

Trong quý I, tập đoàn ghi nhận EBITDA đạt 1,68 tỷ USD, tăng so với cùng kỳ, trong khi khu vực Bắc Mỹ ghi nhận tăng trưởng mạnh về sản lượng nhờ khôi phục công suất sau bảo trì.

Điều này cho thấy các doanh nghiệp có quy mô lớn, danh mục sản phẩm đa dạng và chiến lược thị trường phù hợp vẫn có khả năng duy trì hiệu quả hoạt động trong bối cảnh biến động.

Trong ngắn hạn, thị trường thép châu Âu và Bắc Mỹ nhiều khả năng vẫn tiếp tục đối mặt với áp lực từ nhu cầu yếu và chi phí cao. Tuy nhiên, các yếu tố chính sách - đặc biệt là CBAM và các biện pháp bảo hộ thương mại - đang dần tạo ra một mặt bằng cạnh tranh mới theo hướng ưu tiên sản xuất nội địa.

Về trung hạn, nếu các chính sách này được triển khai đồng bộ và ổn định, thị trường có thể từng bước tái cân bằng, với mức độ sử dụng công suất và biên lợi nhuận được cải thiện.

Th.S