Biến động đa chiều thị trường thép châu Âu: Giá tăng, nhu cầu yếu và áp lực cạnh tranh gia tăng

Giá thép tăng trở lại dưới tác động của chi phí và địa chính trị

Tại thị trường Pháp, giá thép dài đã ghi nhận xu hướng tăng kể từ đầu tháng 3, khi các nhà sản xuất triển khai điều chỉnh giá sau khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang. Sau giai đoạn ban đầu thị trường tạm chững do tâm lý chờ đợi của người mua, hoạt động giao dịch đã phục hồi, với mức tăng giá trung bình khoảng 20-30 euro/tấn so với trước thời điểm xung đột.

Đáng chú ý, nhu cầu biểu kiến đã cải thiện ở mức nhất định, khi các khách hàng bắt đầu chốt đơn hàng nhằm đảm bảo nguồn cung trong bối cảnh kỳ vọng giá tiếp tục tăng. Tuy nhiên, thị trường chưa xuất hiện hiện tượng mua gom quy mô lớn, cho thấy tâm lý vẫn còn thận trọng.

Các yếu tố chi phí đang đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ xu hướng tăng giá. Chi phí logistics gia tăng do giá nhiên liệu tăng, trong khi chi phí năng lượng duy trì ở mức cao. Đồng thời, giá phế liệu thép trong tháng 3 tăng nhẹ, và có khả năng tiếp tục đi lên trong tháng 4, khi các nhà cung cấp tại Pháp, Bỉ và Đức chịu áp lực chi phí tương tự.

Một yếu tố đáng chú ý khác là sự đồng thuận hiếm thấy giữa các nhà sản xuất châu Âu trong việc tăng giá. Không chỉ các nhà máy nội địa, mà cả các nhà sản xuất từ Tây Ban Nha và Italy hoạt động tại thị trường Pháp cũng đồng loạt điều chỉnh tăng. Trong khi đó, các chào giá nhập khẩu giá thấp gần như vắng bóng, góp phần củng cố mặt bằng giá mới.

Giá HRC đạt ngưỡng mục tiêu, nhưng nhu cầu vẫn yếu

Ở phân khúc thép cuộn cán nóng (HRC), khu vực Tây Bắc châu Âu ghi nhận mức giá mục tiêu 720 euro/tấn giao đến đã được thị trường chấp nhận tương đối rộng rãi. Giá xuất xưởng của các nhà máy liên hợp lớn hiện không còn dưới 700 euro/tấn, phản ánh sự cải thiện đáng kể so với cuối năm 2025.

Một số nguồn cung giá thấp hơn vẫn tồn tại, chủ yếu từ tồn kho hàng nhập khẩu châu Á được mua từ trước với giá khoảng 500 USD/tấn, sau khi tính thêm chi phí CBAM và giao theo điều kiện DDP. Tuy nhiên, nguồn cung này không còn nhiều và mang tính ngắn hạn.

Dù giá tăng mạnh, nhu cầu thực tế từ các ngành tiêu thụ thép vẫn chưa phục hồi đáng kể. Nhiều doanh nghiệp hạ nguồn như trung tâm dịch vụ thép và đơn vị gia công đang duy trì mức tồn kho cao và chỉ bổ sung hàng ở mức tối thiểu. Điều này cho thấy đà tăng giá hiện tại chủ yếu dựa vào yếu tố chi phí và nguồn cung, thay vì nền tảng nhu cầu vững chắc.

Khoảng cách giá hiện tại so với tháng 11/2025 là đáng kể, với mức tăng lên tới khoảng 200 euro/tấn trong một số giao dịch. Tuy nhiên, khả năng tiếp tục tăng giá trong thời gian tới có thể bị hạn chế nếu tồn kho vẫn ở mức cao và nhu cầu không cải thiện.

Ngành công nghiệp đối mặt áp lực cạnh tranh và chi phí cấu trúc

Bên cạnh diễn biến giá, ngành công nghiệp thép và chuỗi cung ứng ô tô châu Âu đang đối mặt với những thách thức mang tính cấu trúc. Các nhà cung cấp ô tô châu Âu cảnh báo rằng nếu không có các biện pháp hỗ trợ kịp thời, năng lực sản xuất trong khu vực có thể suy giảm, kéo theo nguy cơ mất việc làm và dịch chuyển sản xuất ra nước ngoài.

Trong nhiều năm, ngành công nghiệp cung ứng ô tô châu Âu duy trì thặng dư thương mại lớn, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, vị thế này đang bị xói mòn khi Trung Quốc mở rộng công suất nhanh chóng và gia tăng xuất khẩu sang châu Âu. Nhập khẩu linh kiện ô tô từ Trung Quốc hiện chiếm khoảng 30% tổng kim ngạch nhập khẩu của EU trong phân khúc này, với giá trị vượt 8 tỷ euro.

Ngoài ra, nhập khẩu từ các quốc gia như Thổ Nhĩ Kỳ cũng tăng mạnh, trong khi xuất khẩu của châu Âu sang các thị trường truyền thống như Mỹ và Anh có dấu hiệu suy giảm. Những yếu tố này đang làm suy yếu nền tảng công nghiệp vốn là thế mạnh của khu vực.

Thúc đẩy thép xanh và xu hướng giảm phát thải

Trong bối cảnh chuyển dịch sang kinh tế carbon thấp, các doanh nghiệp thép châu Âu đang đẩy mạnh hợp tác nhằm phát triển và thương mại hóa thép phát thải thấp. Một ví dụ tiêu biểu là việc một nhà sản xuất thép Italy hợp tác với nhà cung cấp linh kiện ô tô Đức để đưa sản phẩm thép trung hòa carbon vào chuỗi cung ứng ngành ô tô.

Các sáng kiến này tập trung vào việc giảm phát thải Scope 3 trong toàn bộ chuỗi giá trị, đồng thời tận dụng công nghệ lò hồ quang điện (EAF) và quy trình sản xuất tích hợp nhằm nâng cao hiệu quả năng lượng. Việc đạt chứng nhận trung hòa carbon cho sản phẩm thép cuộn đã cho thấy những bước tiến cụ thể trong quá trình khử carbon của ngành.

Xu hướng này phù hợp với các chính sách như CBAM của EU, đồng thời mở ra cơ hội tạo “premium xanh” cho các sản phẩm thép có phát thải thấp trong tương lai.

Rào cản thể chế và tốc độ ra quyết định chậm

Một trong những vấn đề lớn được các doanh nghiệp thép châu Âu nhấn mạnh là sự chậm trễ trong quy trình phê duyệt và triển khai dự án. So với các nền kinh tế lớn như Mỹ, Trung Quốc hay Ấn Độ, thời gian thực hiện các dự án công nghiệp tại châu Âu kéo dài đáng kể do các quy định và thủ tục phức tạp.

Ví dụ, việc triển khai một đường dây điện mới tại châu Âu có thể mất tới nhiều năm để được phê duyệt, trong khi tại các quốc gia khác chỉ mất vài tháng. Điều này làm giảm sức hấp dẫn đầu tư và làm chậm quá trình chuyển đổi công nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh cần đẩy nhanh quá trình khử carbon.

Ngoài ra, các hoạt động như sáp nhập, mua lại và mở rộng sản xuất tại châu Âu cũng đòi hỏi nhiều thời gian và chi phí hơn so với Mỹ. Điều này khiến các doanh nghiệp có xu hướng ưu tiên đầu tư ra ngoài khu vực, nơi môi trường kinh doanh thuận lợi hơn.

Nhìn tổng thể, thị trường thép châu Âu đang trong giai đoạn điều chỉnh với nhiều yếu tố đan xen. Giá thép tăng chủ yếu nhờ yếu tố chi phí và nguồn cung, trong khi nhu cầu thực tế vẫn yếu và tồn kho ở mức cao. Điều này đặt ra rủi ro về tính bền vững của xu hướng tăng giá trong ngắn hạn.

Về dài hạn, những thách thức mang tính cấu trúc như áp lực cạnh tranh từ Trung Quốc, chi phí sản xuất cao, và rào cản thể chế đang làm suy giảm vị thế công nghiệp của châu Âu. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi sang thép xanh và các chính sách hỗ trợ nếu được triển khai hiệu quả có thể tạo ra động lực tăng trưởng mới.

Th.S