IREPAS: Triển vọng ngắn hạn tháng 6/2026

Môi trường kinh doanh tương đối ổn định trên thị trường thép dài toàn cầu, nhưng khác biệt giữa các khu vực ngày càng rõ nét

Môi trường kinh doanh tổng thể của thị trường thép dài toàn cầu vẫn duy trì trạng thái tương đối ổn định. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa các khu vực hiện trở nên rõ rệt hơn bao giờ hết. Các biện pháp bảo hộ tại Mỹ, cùng với việc triển khai Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) tại châu Âu và kế hoạch cắt giảm hạn ngạch nhập khẩu của EU trong thời gian tới, đang tái định hình các luồng thương mại và động lực thị trường.

Các cuộc xung đột kéo dài tiếp tục tạo ra bất ổn và làm gia tăng chi phí

Trong khi đó, các cuộc xung đột đang diễn ra tại Ukraine và Trung Đông tiếp tục gây ra bất ổn, làm gián đoạn các dòng chảy thương mại và tác động đến cán cân cung – cầu tại nhiều khu vực. Giá dầu và khí tự nhiên tăng cao đã làm gia tăng chi phí vận tải và sản xuất, trong khi nguồn cung thép từ các nhà cung cấp khu vực Vùng Vịnh trở nên cực kỳ hạn chế.

Chi phí bảo hiểm hàng hải đối với các lô hàng cũng tăng lên do rủi ro địa chính trị gia tăng. Những kỳ vọng trước đây cho rằng các gián đoạn này chỉ mang tính ngắn hạn hiện gần như đã biến mất. Do đó, nhiều nhà phân phối và đơn vị kinh doanh tồn kho đang giữ lại lượng hàng dự trữ vì lo ngại về khả năng cung ứng trong tương lai cũng như chi phí bổ sung tồn kho.

Kết quả là thị trường tiếp tục bị phân mảnh mạnh, với điều kiện kinh doanh khác biệt đáng kể tùy theo từng khu vực địa lý.

Thị trường EU ghi nhận hoạt động mua hàng nhập khẩu vào phút chót trước khi áp dụng hệ thống hạn ngạch mới từ ngày 1/7

Tại Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Anh, thị trường hiện bắt đầu tìm kiếm trạng thái cân bằng mới do những thay đổi trong cơ chế nhập khẩu kể từ ngày 1/7.

Trong vài tuần qua, đã xuất hiện hoạt động mua hàng nhập khẩu vào phút chót khi người mua và các nhà giao dịch tìm cách định vị nguồn hàng trước khi hệ thống hạn ngạch mới có hiệu lực.

Sau thời điểm này, các bên tham gia thị trường sẽ phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh dựa trên nguồn cung thực tế hiện có trên thị trường. Dĩ nhiên, nhập khẩu vẫn sẽ tiếp tục và cạnh tranh vẫn tồn tại, nhưng người mua sẽ phải xây dựng chiến lược dựa trên khả năng tiếp cận nguồn hàng thực tế thay vì dựa vào những chào giá nhập khẩu rẻ nhất về mặt lý thuyết.

Giá thép phế vẫn duy trì ở mức cao bất chấp nhu cầu yếu

Hiện không có nhu cầu đủ mạnh để hỗ trợ cho việc giá thép phế tiếp tục duy trì ở mức cao. Tuy nhiên, thị trường cho thấy giá có khả năng giữ nguyên như trước kỳ nghỉ lễ Eid hoặc chỉ giảm vài USD/tấn nhằm khuyến khích người mua Thổ Nhĩ Kỳ quay trở lại thị trường.

Giá thép phế đường biển sâu giao đến Thổ Nhĩ Kỳ vẫn duy trì trên mức 400 USD/tấn CFR mặc dù doanh số bán thép cây của nước này đang yếu. Mặt bằng giá phế liệu cao tiếp tục đóng vai trò hỗ trợ cho giá các sản phẩm thép thành phẩm.

Trong khi đó, các nhà máy thép Thổ Nhĩ Kỳ không kỳ vọng nhiều vào nhu cầu thép dài từ EU do hệ thống hạn ngạch mới sắp được áp dụng tại khu vực này.

Sự khác biệt giữa các khu vực chắc chắn sẽ tạo ra những kết quả khác nhau đối với từng khu vực và từng nhà sản xuất, đặc biệt là các doanh nghiệp sử dụng thép phế nhập khẩu từ Mỹ và EU đồng thời cần xuất khẩu sản phẩm của mình.

Chi phí sản xuất tại Thổ Nhĩ Kỳ có thể tăng, tình hình chính trị ảnh hưởng đến đầu tư

Các nhà máy thép Thổ Nhĩ Kỳ đã được hưởng lợi từ chi phí năng lượng thấp nhờ lượng mưa dồi dào trong mùa đông vừa qua. Tuy nhiên, lợi thế này nhiều khả năng sẽ chấm dứt khi nhiệt độ tăng cao và nhu cầu sử dụng các hệ thống làm mát gia tăng.

Bên cạnh đó, tình hình bất ổn chính trị trong nước được dự báo sẽ làm chậm lại các hoạt động đầu tư, trở thành một yếu tố khác khiến nhu cầu thép dài suy yếu.

Nhu cầu bán thành phẩm của Iran góp phần làm tăng chi phí thép dài

Nhu cầu đối với thép bán thành phẩm của Iran là một yếu tố khác góp phần làm gia tăng chi phí sản xuất thép dài.

Trong bối cảnh đó, xuất khẩu phôi vuông và phôi tấm của Trung Quốc đã tăng lên khoảng 900.000 tấn trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4 năm nay.

Thị trường thép dài tại Đức vẫn rất yếu

Thị trường Đức vẫn trong tình trạng rất yếu. Sau cú sốc từ giá năng lượng tăng cao (tác động từ cuộc chiến với Iran) cùng với việc giá tất cả các sản phẩm thép và chi phí logistics tăng lên, nhiều dự án đã bị tạm hoãn.

Do đó, giá dịch vụ gia công cắt và uốn thép không tăng mà thậm chí đang quay đầu giảm. Các doanh nghiệp gia công đang rất khó khăn trong việc tìm kiếm đơn hàng ở mức giá có thể chấp nhận được. Các nhà máy thép Đức và Ba Lan cũng buộc phải điều chỉnh giảm giá; nếu không, các đơn vị gia công sẽ không mua hàng. Giá thép đã giảm khoảng 30 EUR/tấn bất chấp yếu tố cải thiện theo mùa, phản ánh rõ mức độ đầu tư hiện tại tại Đức.

Các mức giá nhập khẩu hấp dẫn dành cho các đơn vị gia công hiện hầu như không còn nữa. Việc giảm hạn ngạch, áp dụng CBAM và cước vận tải biển ở mức cao khiến hoạt động kinh doanh trở nên rất khó khăn.

Số giấy phép xây dựng mới đã giảm từ 10-15%, trong khi các dự án công nghiệp giảm từ 20-30%. Ngay cả khu vực công cũng gần như không tạo ra thêm động lực cho thị trường.

Thị trường Mỹ đan xen các yếu tố tích cực và tiêu cực

Tại Mỹ, lạm phát vẫn là một mối lo ngại và kỳ vọng về việc cắt giảm lãi suất đã bị lùi lại đáng kể, với dự báo mặt bằng lãi suất cao có thể kéo dài tới năm 2027. Điều này tác động tiêu cực đến thị trường nhà ở và hoạt động xây dựng, khiến nhu cầu thép duy trì ở mức tương đối trầm lắng.

Trong khi đó, nhập khẩu thép tiếp tục bị hạn chế bởi mức thuế 50% theo Mục 232 (Section 232), chi phí vận tải cao và những bất ổn về logistics. Sự suy giảm cạnh tranh từ hàng nhập khẩu tiếp tục hỗ trợ cho xu hướng tăng dần của giá thép nội địa dù nhu cầu tổng thể chỉ ở mức trung bình.

Mặt khác, giá thép trong nước đang tiến gần hơn đến mức tương đương với giá nhập khẩu, điều có thể mở ra cơ hội nhập khẩu tốt hơn trong tương lai.

Ngoài ra, lượng tồn kho vẫn ở mức tương đối thấp, trong khi các khoản đầu tư liên tục vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI), năng lượng và các dự án công nghiệp đang hỗ trợ một phần cho nhu cầu thép.

Lĩnh vực tăng trưởng chính hiện nay là đầu tư vào hạ tầng AI và các trung tâm dữ liệu (data center). Tuy nhiên, phần lớn nhu cầu này được các nhà máy thép trong nước cung cấp trực tiếp và các dự án quy mô lớn chủ yếu sẽ tiêu thụ thép cốt bê tông trong vòng 12-18 tháng tới. Dẫu vậy, các yếu tố tích cực này vẫn bị lu mờ bởi bất ổn địa chính trị, lãi suất cao và hoạt động xây dựng yếu.

Xuất hiện một số tín hiệu tích cực về đầu tư

Một trong những điểm sáng đáng chú ý của thị trường là quy mô đầu tư lớn đang được đổ vào các dự án hạ tầng, năng lượng và trung tâm dữ liệu, những lĩnh vực tạo ra nhu cầu đáng kể đối với các sản phẩm thép cốt bê tông.

Ngoài ra, nhiều chính phủ tại các nền kinh tế phát triển đang ngày càng tập trung giải quyết vấn đề khả năng tiếp cận nhà ở của người dân. Các chính sách thúc đẩy xây dựng nhà ở có thể hỗ trợ gia tăng nhu cầu thép dài trong trung hạn.

Một yếu tố tích cực khác đối với một số thị trường là việc áp dụng các biện pháp bảo vệ ngành sản xuất trong nước trước các nguồn hàng nhập khẩu có giá bán không công bằng.

Mặc dù các biện pháp này hỗ trợ các nhà sản xuất nội địa, chúng cũng làm giảm cơ hội tiếp cận thị trường của các quốc gia xuất khẩu, qua đó cho thấy tác động khác nhau giữa các khu vực. Một số khu vực như Balkan và Baltic hiện đang ghi nhận nhu cầu rất mạnh cùng quy mô đầu tư hạ tầng lớn.

Sản lượng thép thô Trung Quốc giảm nhưng nhập khẩu quặng sắt tăng

Sản lượng thép thô của Trung Quốc giảm 4,1% trong giai đoạn tháng 1-4. Tuy nhiên, nhập khẩu quặng sắt của nước này lại tăng 8%, đạt 418 triệu tấn trong cùng kỳ, trong khi lượng tồn kho tại các cảng đang ở mức gần 160 triệu tấn.

Đây là một tình huống khá bất thường: sản xuất thép suy yếu nhưng nhập khẩu quặng sắt vẫn duy trì ở mức cao.

Sự phân hóa giữa các thị trường mở và các thị trường được bảo hộ

Cạnh tranh vẫn cực kỳ khốc liệt tại các thị trường quốc tế mở cửa cho hàng nhập khẩu. Tình trạng dư thừa công suất sản xuất tại nhiều khu vực tiếp tục gây áp lực lên giá bán và biên lợi nhuận.

Ngược lại, những thị trường được hưởng lợi từ các biện pháp bảo hộ thương mại hoặc có mức độ hạn chế nhập khẩu cao thường duy trì môi trường cạnh tranh cân bằng hơn.

Thị trường hiện tại ổn định nhưng nhiều thách thức, triển vọng phụ thuộc từng khu vực

Trong bối cảnh hiện nay, trạng thái của thị trường có thể được mô tả là ổn định nhưng đầy thách thức. Mặc dù nhu cầu vẫn tương đối yếu tại nhiều khu vực, các doanh nghiệp tham gia thị trường phần lớn đã thích nghi với điều kiện hiện tại và chưa có dấu hiệu cho thấy các cú sốc lớn trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, triển vọng giữa các khu vực có sự khác biệt đáng kể. Tại châu Âu và Mỹ, tâm lý thị trường nhìn chung vẫn khá tích cực nhờ chi tiêu cho hạ tầng và các biện pháp bảo hộ thương mại. Trong khi đó, tại nhiều khu vực khác trên thế giới, triển vọng vẫn rất khó dự báo.

Cần theo dõi nguồn cung nếu khủng hoảng Trung Đông được giải quyết

Ngay cả khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông hạ nhiệt, nguồn cung gia tăng trở lại có thể tạo thêm áp lực lên các thị trường thương mại mở vốn đã dư cung.

Bên cạnh đó, môi trường lãi suất hiện tại tiếp tục gây áp lực lên hoạt động xây dựng và các quyết định đầu tư tại nhiều khu vực trên thế giới.